Okres poporodowy czyli pológ
(Timi eftir fæðingu - Sængurlega)

Połóg to naturalny okres poporodowy. Zaczyna się po wydaleniu łożyska i trwa 6-8 tygodni po porodzie. W tym okresie cofają się zmiany ciążowe w obrębie narządu rodnego. W całym organiźmie proces ten może trwać nawet do pół roku. W tym czasie organizm nie tylko regeneruje się i wraca do stanu sprzed ciąży i porodu, ale także podejmuje nowe funkcje związane z karmieniem dziecka.

Są fizjologicznym zjawiskiem świadczącym o tym, że we wnętrzu macicy występuje proces gojenia się narządu. Jest to mieszanina krwi pochodzącej z miejsca, w którym łożysko przylegało do ściany macicy, oraz produktów rozpadu tkanek (rozrośniętej błony śluzowej macicy) wydostających się z dróg rodnych kobiety podczas obkurczania się macicy.

Odchody połogowe pojawiają się bezpośrednio po porodzie i zanikają po dwóch tygodniach, choć często utrzymują się jeszcze do 6 tygodnia.

Zabiegi położnicze stosowane w trakcie porodu a stan zdrowia położnicy

Najbardziej wskazany jest poród siłami natury, czyli bez nacięcia krocza i żadnych uszkodzeń ciała. Wtedy kobieta szybciej wraca do zdrowia i okres połogu jest mniej uciążliwy.

Jeżeli jednak zachodzi konieczność zastosowania tzw. porodu zabiegowego (z użyciem kleszczy lub próżniociągu położniczego), może dojść do trochę większych niż zwykle uszkodzeń kanału rodnego, co może przynieść nieco większe dolegliwości bólowe podczas połogu.

Natomiast po cesarskim cięciu pierwsze dni po zabiegu są zwykle cięższe niż po porodzie naturalnym z powodu rany pooperacyjnej w obrębie powłok brzusznych, ale już w pierwszej dobie po zabiegu pacjentka może podnosić się z łóżka.

Cesarskie cięcie - połóg

Jeżeli nie wystąpią żadne komplikacje, zwykle pacjentkę wypisuje się do domu już w 4-5 dobie po porodzie. Szwy po zabiegu operacyjnym zdejmuje się przed wyjściem do domu. Za zgodą lekarza, gdy stan pacjentki jest bardzo dobry, możliwe jest też wyjście ze szpitala po 3-ciej dobie. Zdjęcie szwów następuje w Izbie Przyjęć dla kobiet (Móttökudeild Kvenna) po uprzednim zarejestrowaniu.

Przed wypisaniem pacjentki ze szpitala położna ocenia stopień obkurczenia się macicy, stan dróg rodnych oraz stan ogólny. Bardzo ważnym czynnikiem stymulującym inwolucję macicy jest karmienie piersią. Ssanie powoduje wytwarzanie się oksytocyny, która dodatkowo wpływa na obkurczanie się mięśnia macicy.

Już w domu sama kobieta w dalszym ciągu powinna obserwować ilość oraz kolor wydzielin z dróg rodnych. W pierwszym tygodniu po porodzie są one krwiste i dość obfite. Potem ich ilość stopniowo się zmniejsza, barwa zmienia się z brunatnej na żółtawą. W końcu zanikają. W tym okresie bardzo ważna jest wzmożona higiena osobista.

Oczywiście, dzięki prawidłowej higienie intymnej zapobiegamy ewentualnym zakażeniom. Dlatego też należy utrzymywać okolice krocza w czystości. Najlepiej robić to pod prysznicem bowiem ułatwia to spłukiwanie obfitej wydzieliny. Na początku połogu można podmywać się częściej, 3-4 razy dziennie, a najlepiej po każdej czynności fizjologicznej (oddawaniu moczu czy kału). Ważne też jest, aby często zmieniać wkładki higieniczne.

Pierwsza miesiączka po porodzie.

Najczęściej miesiączka pojawia się do 6-8 tygodni po porodzie, ale jest to bardzo indywidualna sprawa. Dopóki kobieta karmi piersią, miesiączki mogą się nie pojawiać (lub występują później).

Po porodzie kobieta nie powinna unikać ruchu i ciągle leżeć. Wczesna aktywnośćfizyczna położnicy ma bowiem wpływ na prawidłowy przebieg połogu. Powinna wstawać, przechadzać się, no i oczywiście opiekować się dzieckiem. Ruch po porodzie powoduje wzmożony przepływ krwi, poprawia stan mięśni i ułatwia wydzielanie odchodów połogowych. Pobudza też prawidłowe funkcjonowanie jelit, ułatwia oddawanie moczu.

Jednak w pierwszym okresie po porodzie młoda matka jest zmęczona porodem i potrzebuje wypoczynku. Powinna unikać długiego stania, dźwigania i dużego wysiłku fizycznego. Tym bardziej, że może odczuwać wiele dolegliwości fizycznych i psychicznych. Nacięte krocze czy inne obrażenia kanału rodnego sprawiają ból i powodują dyskomfort.

Rola ojca dziecka oraz całej rodziny w opiece nad dzieckiem

Przede wszystkim na ojcu nowo narodzonego dziecka powinien spoczywać obowiązek niesienia pomocy swojej partnerce. Może podawać dziecko do karmienia, uczestniczyć we wszystkich czynnościach związanych z opieką nad niemowlęciem (np. kąpać je, przewijać, przebierać).

Pomocne mogą być również mama, teściowa lub inne osoby z rodziny, ale tylko wspólna opieka rodziców nad ich dzieckiem wytwarza więzi rodzinne, które zaowocują w przyszłości. Jest to bardzo ważne.

Radość związana z urodzenia dziecka często powoduje, że dyskomfort związany z okresem połogu szybko mija. Kobiety po porodzie mają dużo energii i doskonale sobie radzą podczas pierwszych dni po urodzeniu.

Po porodzie zmniejsza się objętość macicy, która zwija się w wyniku nagłego przerwania działania hormonów łożyskowych, znacznego ograniczenia zaopatrzenia w krew oraz występowania tzw. skurczów połogowych.

Skurcze te mogą być początkowo bolesne, szczególnie podczas karmienia piersią, częściej u wieloródek. Ich skutkiem jest wydalenie zbędnych tkanek, zahamowanie krwawienia oraz zanik zwyrodniałych włókien mięśniowych.

Podczas połogu kobieta powinna przestrzegać odpowiedniej bogatoresztkowej diety,spożywać białko, owoce, jarzyny i produkty mleczne z ograniczeniem gdyż mogą wywołać alergie u dziecka oraz pić dużo płynów, które działają rozluźniająco. Dobrze, jeżeli pokarm zawiera odpowiednią ilość błonnika, który pobudza perystaltykę jelit i zapobiega powstawaniu zaparć. Jeśli kłopoty z wypróżnianiem się nie ustępują, można stosować Mikrolax, Sorbitol, Husk.

Czasami podczas połogu zdarza się nieco podwyższona temperatura, która jest związana z procesem gojenia się rany krocza oraz inwolucją macicy.

Jeśli przyczyną bólu jest np. zszycie rany krocza czy opuchnięcie warg sromowych - w celu złagodzenia dolegliwości w pierwszym okresie można stosować zimne okłady.

Podczas karmienia zażywanie leków jest niewskazane. Przy silniejszych bólach można przyjmować preparaty Paracetamolu, nie więcej jednak niż 1g 4 razydziennie lub Ibufen (Uwaga: Ibufenu nie można przyjmować w czasie ciaży!)

Pod koniec połogu, czyli około 6-8 tygodnia po porodzie, wskazana jest wizyta kontrolna u ginekologa lub lekarza domowego. Ocenia on wówczas stan całego narządu rodnego.